Hiện tượng 'thiên quý cạn kiệt' và 'âm hư hỏa động' mà Đông y bảo giám đề cập có thể được giải thích chính xác trong y học hiện đại là 'suy giảm nồng độ estrogen' cùng hàng loạt biến đổi thể chất và tinh thần do hiện tượng này gây ra. Mãn kinh không đơn thuần là việc ngừng kinh nguyệt, mà là giai đoạn biến đổi sinh lý phức tạp tác động đến sức khỏe toàn thân của người phụ nữ.
Thay đổi cốt lõi nhất chính là sự suy giảm đột ngột trong việc tiết estrogen do suy giảm chức năng buồng trứng. Estrogen không chỉ là một hormone sinh sản, mà còn đảm nhận vai trò rộng khắp trong việc điều hòa chức năng não, sức khỏe tim mạch, mật độ khoáng xương, độ đàn hồi của da và cả tâm trạng của chúng ta. Estrogen cũng ảnh hưởng đến sự tổng hợp và hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh trong não như serotonin và dopamine. Khi thiếu hụt các hormone này, những dao động cảm xúc như u uất, lo âu, cáu gắt sẽ tăng lên và chất lượng giấc ngủ cũng giảm sút. Sự 'suy yếu khí của nhâm mạch và mạch Thái xung' được Đông y bảo giám đề cập có thể nhìn nhận dưới góc độ y học hiện đại là các triệu chứng vận mạch xuất hiện khi mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ, bao gồm đỏ mặt, đổ mồ hôi, đổ mồ hôi đêm. Do estrogen cũng tác động đến trung tâm điều hòa thân nhiệt, nên khi nồng độ này bất ổn, vùng dưới đồi của não bộ sẽ nhận diện sai nhiệt độ cơ thể, dẫn đến các triệu chứng bốc hỏa hoặc vã mồ hôi đột ngột.
Thêm vào đó, sức khỏe của xương cũng bị phát tín hiệu cảnh báo. Estrogen giữ vai trò ức chế hoạt động của tế bào hủy xương và kích hoạt tế bào tạo xương. Khi hormone này giảm đi, mật độ khoáng xương sẽ giảm sút nhanh chóng, làm tăng nguy cơ loãng xương. Tình trạng đau khớp hoặc suy yếu cơ bắp cũng thường đi kèm. Nguy cơ mắc bệnh tim mạch cũng gia tăng, bởi estrogen từng đóng góp vào việc bảo vệ mạch máu và điều hòa mức cholesterol. Khi độ đàn hồi của mạch máu giảm và mức cholesterol xấu (lipoprotein tỷ trọng thấp) tăng lên, tỷ lệ phát sinh tăng huyết áp, xơ cứng động mạch có thể sẽ cao hơn.
Về khía cạnh tâm lý, sự suy giảm estrogen làm cho hệ thống phản ứng căng thẳng trở nên nhạy cảm hơn và làm tăng hoạt động của hạch hạnh nhân trong não, khiến người bệnh dễ bị tổn thương trước lo âu và trầm cảm. Mức độ nghiêm trọng đến mức tồn tại một chẩn đoán độc lập mang tên 'trầm cảm thời kỳ mãn kinh', cho thấy phụ nữ trong giai đoạn này có thể gặp rất nhiều khó khăn về mặt cảm xúc. Điều quan trọng là phải hiểu rằng đây không phải là sự suy sụp tinh thần đơn thuần, mà là sự thay đổi thực thể trong chức năng não bộ do các biến đổi sinh hóa gây ra, từ đó tiếp nhận sự nâng đỡ và điều trị phù hợp. Bạn thân mến, tất cả những thay đổi này không phải vì bạn yếu đuối, mà là do sự biến đổi to lớn trong cân bằng nội tiết tố bên trong cơ thể, vì vậy xin đừng quá tự trách bản thân.
