'Đau bụng co thắt ở trẻ sơ sinh', biểu hiện qua việc con yêu khóc thét từng cơn mỗi đêm, là một khó khăn điển hình trong việc nuôi dạy con khiến nhiều cha mẹ kiệt sức. Y học hiện đại không coi đau bụng co thắt ở trẻ sơ sinh là một căn bệnh cụ thể, mà định nghĩa đó là 'tình trạng khóc quá mức kéo dài trên 3 giờ mỗi ngày, trên 3 ngày mỗi tuần và kéo dài trên 3 tuần', đồng thời nhận định có nhiều nguyên nhân kết hợp gây ra.
Nguyên nhân cốt lõi nhất chính là 'hệ tiêu hóa chưa trưởng thành' của trẻ. Trẻ sơ sinh đang trong quá trình hình thành hệ vi sinh vật đường ruột, và lượng enzyme tiêu hóa tiết ra cũng chưa đầy đủ. Do đó, thức ăn không được phân giải hoàn toàn mà bị lên men trong ruột, tạo ra lượng khí dư thừa, dẫn đến chướng bụng và đau đớn. Khái niệm 'tạng phủ ủng nhiệt' trong Đông y bảo giám có thể giải thích là phản ứng viêm hoặc nhiệt lượng sinh ra do lên men quá mức trong lòng ruột, còn 'tỳ vị hư hàn' tương ứng với sự thiếu hụt enzyme tiêu hóa hoặc giảm nhu động ruột dẫn đến khó tiêu, tức là sự suy yếu về mặt chức năng.
Ngoài ra, tầm quan trọng của 'trục ruột não (Gut-Brain Axis)' cũng đang được làm sáng tỏ. Ruột và não được kết nối trực tiếp thông qua dây thần kinh phế vị, và cảm giác khó chịu ở ruột có thể truyền tín hiệu căng thẳng trực tiếp đến não. Hệ thần kinh non nớt của trẻ có thể diễn giải quá mức các tín hiệu này, trở nên nhạy cảm hơn với cơn đau và dẫn đến tiếng khóc. Sự mất cân bằng của các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin được tạo ra ở ruột cũng có thể ảnh hưởng đến tâm trạng và cảm nhận cơn đau của trẻ. Môi trường căng thẳng hoặc bất an cũng có thể tác động đến trục ruột não của bé, làm thay đổi nhu động ruột hoặc kích hoạt phản ứng viêm.
Đối với trẻ bú mẹ, chế độ ăn của người mẹ cũng có thể tác động đến đường ruột của con. Các thành phần trong một số loại thực phẩm nhất định (ví dụ: sản phẩm từ sữa, caffeine, đồ cay, rau dễ sinh khí) có thể truyền qua sữa mẹ, gây phản ứng dị ứng hoặc khó chịu tiêu hóa ở trẻ. Nếu trẻ dùng sữa công thức, sự nhạy cảm với một loại protein cụ thể cũng là điều cần lưu ý. Việc trẻ nuốt quá nhiều không khí trong lúc bú hoặc bú quá nhanh cũng có thể là nguyên nhân sinh khí.
Cuối cùng, đau bụng co thắt ở trẻ sơ sinh có thể xem là một hội chứng bắt nguồn từ sự kết hợp giữa chức năng tiêu hóa chưa trưởng thành, hệ thần kinh nhạy cảm và các yếu tố môi trường bên ngoài. Giống như cách Đông y bảo giám phân tích hàn nhiệt trong bụng trẻ, y học hiện đại cũng đang tập trung vào việc tìm kiếm sự cân bằng giữa môi trường bên trong cơ thể trẻ và các kích thích từ bên ngoài.
