Đêm nào chân cũng bị chuột rút, liệu có phải bạn đang uống nước sai cách?

Tương đồng với quan điểm của Đông y bảo giám về 'túc thủy' và 'tỳ vị', y học hiện đại xác định nguyên nhân của co thắt cơ bắt nguồn từ sự cân bằng nước và chất điện giải trong cơ thể. Hiện tượng chuột rút ban đêm, đặc biệt ở chân, thường là hệ quả tổng hòa của tình trạng thiếu nước, mất cân bằng khoáng chất nhất định và sự kích thích quá mức tại khớp thần kinh-cơ. Cơ thể người có khoảng 60% là nước, bên trong hòa tan các chất điện giải thiết yếu như natri, kali, canxi và magiê. Những chất điện giải này đóng vai trò then chốt trong việc dẫn truyền xung thần kinh và điều hòa hoạt động tế bào khi cơ bắp co và giãn. Đơn cử, canxi thúc đẩy co cơ trong khi magiê hỗ trợ giãn cơ. Chỉ cần nồng độ của các ion này biến động nhỏ, độ ổn định điện của tế bào cơ sẽ bị phá vỡ, dẫn tới tình trạng co cơ ngoài ý muốn hay còn gọi là co giật, chuột rút. Đặc biệt trong giấc ngủ ban đêm, lượng nước nạp vào tạm ngưng, kèm theo sự đào thải điện giải qua mồ hôi hoặc nước tiểu có thể làm thay đổi nồng độ nước và điện giải trong cơ thể. Nếu ban ngày vận động nhiều khiến cơ bắp mỏi mệt, hoặc sau khi tập luyện không bù đủ nước và chất điện giải thì hiện tượng này càng dễ xảy ra. Ngoài ra, việc sử dụng các thuốc như thuốc lợi tiểu, thuốc hạ áp, hoặc có sẵn bệnh nền như bệnh thận, suy giáp, bệnh đái tháo đường cũng làm gia tăng nguy cơ mất cân bằng điện giải. Hệ thần kinh tự chủ cũng can thiệp trực tiếp vào tiến trình này. Mất cân bằng giữa thần kinh giao cảm và thần kinh phó giao cảm sẽ cản trở lưu thông máu, làm gián đoạn nguồn cung cấp oxy và dưỡng chất đến cơ bắp, khiến chất thải chuyển hóa tích tụ và gây co thắt cơ. Khái niệm 'tỳ vị' trong Đông y bảo giám có mối liên hệ mật thiết với chức năng hấp thu, chuyển hóa chất điện giải của hệ tiêu hóa và sự điều hòa của hệ thần kinh tự chủ trong y học hiện đại. Khi lượng nước và dưỡng chất nạp vào không đến được cơ bắp qua đường máu và dịch thể, đầu dây thần kinh sẽ trở nên mẫn cảm và khiến cơ dễ co cứng. Do đó, chuột rút bắp chân về đêm không đơn thuần là do mệt mỏi nhất thời, mà chính là tín hiệu báo động về sự mất cân bằng nước và chất điện giải trong cơ thể.