Đường ruột của cơ thể chúng ta vượt lên trên một cơ quan tiêu hóa đơn thuần, nó sở hữu mạng thần kinh và hệ miễn dịch phức tạp, tinh tế đến mức được gọi là 'bộ não thứ hai'. Đặc biệt, 'hội chứng ruột kích thích (IBS)' mà nhiều người hiện đại mắc phải có thể coi là trạng thái mà sự nhạy cảm của đường ruột này bị đẩy lên mức cực độ. Y học phương Tây đang chú ý đến khái niệm 'FODMAP' như một trong những nguyên nhân gây ra IBS. FODMAP là từ viết tắt của oligosaccharide, disaccharide, monosaccharide và polyol có thể lên men, là thuật ngữ chung chỉ các carbohydrate khó hấp thu ở ruột non của chúng ta, đi xuống đại tràng và bị vi khuẩn đường ruột lên men nhanh chóng. Các thành phần đường này khi lên men trong đại tràng sẽ sinh ra lượng khí dư thừa, hút nước vào và gây ra các triệu chứng IBS như chướng bụng, đau bụng, tiêu chảy, táo bón. Tỏi, hành tây, các loại đậu, một số loại ngũ cốc như lúa mì hay lúa mạch, sản phẩm từ sữa, các loại trái cây như táo hay lê, thậm chí cả những thực phẩm tốt cho sức khỏe như nấm hay súp lơ xanh cũng có thể chứa lượng lớn thành phần FODMAP.
Các khái niệm như suy giảm chức năng của 'tỳ vị', 'thực tích', 'thấp đàm' được đề cập trong «Đông y bảo giám» có thể được giải thích bằng 'trục ruột-não (Gut-Brain Axis)' và 'loạn khuẩn đường ruột (Dysbiosis)' trong y học hiện đại. Khi trục ruột-não xuất hiện bất thường do căng thẳng hoặc thói quen ăn uống thất thường, nhu động ruột sẽ trở nên quá nhanh hoặc quá chậm và phản ứng một cách nhạy cảm. Thêm vào đó, môi trường đường ruột bị mất cân bằng giữa vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại sẽ càng thúc đẩy phản ứng quá mẫn đối với một số thành phần thức ăn cụ thể. Đặc biệt, các thực phẩm FODMAP trở thành thức ăn cho vi sinh vật đường ruột và gây ra sự lên men quá mức, khí hoặc độc tính sinh ra lúc này sẽ kích thích hàng rào ruột và gây ra phản ứng viêm. Cuối cùng, chúng kích thích các đầu mút thần kinh của ruột, liên tục gửi tín hiệu khó chịu lên não bộ, rơi vào vòng luẩn quẩn của những cơn đau và cảm giác khó chịu lặp đi lặp lại. Đây là một vấn đề phức hợp khi não tiếp nhận quá mẫn cảm những tín hiệu do ruột gửi đến, chứ không đơn thuần chỉ là đau bụng. Do đó, việc điều chỉnh chế độ ăn giảm các thực phẩm chứa nhiều FODMAP đang được đưa ra như một giải pháp hiệu quả cho nhiều bệnh nhân IBS.
