Trong y học hiện đại, các triệu chứng xuất hiện sau khi ăn bột mì như thế này được chẩn đoán rõ ràng là 'dị ứng lúa mì'. Dị ứng lúa mì là đáp ứng miễn dịch quá mức của cơ thể đối với các protein cụ thể có trong lúa mì (như gluten, albumin, globulin), có cơ chế hoàn toàn khác với chứng khó tiêu thông thường hay nhạy cảm với gluten.
Phần lớn dị ứng lúa mì được phân loại là dị ứng qua trung gian IgE. Cơ thể nhận diện protein lúa mì như một tác nhân xâm nhập có hại và tạo ra kháng thể đặc hiệu là immunoglobulin E để chống lại. Các kháng thể IgE này gắn trên bề mặt tế bào miễn dịch gọi là dưỡng bào, khi gặp lại protein lúa mì, chúng sẽ kích hoạt dưỡng bào giải phóng histamine cùng các chất trung gian gây viêm khác trong chớp mắt. Những chất được phóng thích này làm giãn mạch máu, kích thích dây thần kinh và gây ra hàng loạt triệu chứng.
Triệu chứng có thể biểu hiện rất đa dạng tùy từng người, lượng lúa mì tiếp xúc cũng như mức độ nghiêm trọng của phản ứng dị ứng. Ở da xuất hiện mày đay, ngứa, phù mạch; ở hệ tiêu hóa có thể kèm theo đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy. Các triệu chứng ở hệ hô hấp bao gồm nghẹt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi, cũng như ho, tiếng thở khò khè do co thắt phế quản và khó thở. Tình huống nghiêm trọng nhất là phản vệ, đây là phản ứng dị ứng nặng xảy ra đồng thời ở nhiều cơ quan, có thể dẫn đến tụt huyết áp, mất ý thức, sốc và là tình trạng cấp cứu đe dọa đến tính mạng.
Đặc biệt, dị ứng lúa mì phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ hơn người lớn, nhưng bệnh cũng có thể đột ngột khởi phát khi đã trưởng thành. Ngoài ra còn có dạng đặc thù như sốc phản vệ do gắng sức phụ thuộc lúa mì (WDEIA), tức là triệu chứng chỉ xuất hiện trong điều kiện cụ thể (vận động) sau khi ăn lúa mì, vì vậy cần hết sức lưu ý.
Để chẩn đoán, việc thăm khám với bác sĩ chuyên khoa dị ứng là điều cần thiết. Bác sĩ sẽ kiểm tra nồng độ kháng thể IgE đặc hiệu với protein lúa mì thông qua thử nghiệm lẩy da hoặc xét nghiệm máu, và khi cần thiết để chẩn đoán chính xác có thể tiến hành thử thách thức ăn qua đường miệng. Đây là phương pháp chẩn đoán chính xác nhất bằng cách cho người bệnh ăn một lượng nhỏ lúa mì dưới sự giám sát của nhân viên y tế để theo dõi phản ứng thực tế, tuy nhiên vì có tính nguy hiểm nên bắt buộc phải thực hiện dưới sự chuẩn bị và theo dõi nghiêm ngặt.
Phương pháp điều trị chắc chắn nhất đối với dị ứng lúa mì vẫn là tránh xa lúa mì. Điều quan trọng là phải tránh tất cả các loại thực phẩm chứa lúa mì, kiểm tra kỹ nhãn thực phẩm và tính đến cả khả năng nhiễm chéo. Hơn nữa, để chuẩn bị cho tình huống sốc phản vệ có thể xảy ra, việc được kê đơn và luôn mang theo bút tiêm tự động epinephrine, đồng thời nắm vững cách sử dụng là điều quan trọng hơn cả. Bạn cũng đừng quên lập kế hoạch sơ cứu riêng cho bản thân trong trường hợp khẩn cấp. Nếu chú ý lắng nghe và kiểm soát tốt những tín hiệu quý giá từ cơ thể, bạn hoàn toàn có thể tìm lại cuộc sống thường nhật khỏe mạnh và an toàn.
