Trí tuệ từ Đông y bảo giám cũng có thể được giải thích rõ ràng dưới góc nhìn y học hiện đại. Có bao giờ bạn nghe đến cụm từ đường huyết tăng đột biến? Khi nạp nhiều hoa quả ngọt sau bữa sáng hoặc vào bữa phụ, lượng fructose và glucose dồi dào trong quả sẽ nhanh chóng hấp thu vào máu khiến đường huyết tăng vọt. Hiện tượng này giống như việc đạp thốc ga đột ngột trên đường cao tốc.
Để điều hòa lượng đường huyết tăng vọt này, tụy sẽ tiết ra một lượng lớn hormone gọi là insulin. Insulin có nhiệm vụ đưa glucose trong máu vào tế bào để sử dụng làm nguồn năng lượng, hoặc dự trữ dưới dạng glycogen ở gan và cơ bắp, lượng đường dư thừa còn lại sẽ chuyển hóa thành mỡ. Tuy nhiên, khi đường huyết tăng quá nhanh, insulin cũng được tiết ra quá mức, và chính lượng insulin dư thừa này lại khiến đường huyết lao dốc không phanh. Đây chính là trạng thái tàu lượn đường huyết, tương tự như biểu đồ chứng khoán lên xuống thất thường.
Khi đường huyết tụt nhanh chóng, não bộ và cơ thể nhận định rằng đang thiếu hụt năng lượng, gây ra cảm giác mệt mỏi dữ dội, buồn ngủ, giảm tập trung và uể oải. Đặc biệt do não sử dụng glucose làm nguồn năng lượng chính, nên khi đường huyết hạ, chức năng não suy giảm khiến đầu óc đờ đẫn và buồn ngủ rũ rượi. Hiện tượng này tương đồng kỳ lạ với giải thích của y học cổ truyền Hàn Quốc về việc tỳ vị không làm tròn chức năng cung cấp năng lượng cùng khái niệm khí trệ.
Ngoài ra, nạp quá nhiều fructose sẽ tạo gánh nặng cho gan, có thể gây gan nhiễm mỡ và ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột. Tình trạng này dẫn đến mất cân bằng vi sinh vật đường ruột, gây phản ứng viêm và chuyển biến thành mệt mỏi toàn thân. Đường ruột được ví như bộ não thứ hai nhờ liên kết chặt chẽ với hệ thần kinh, nên khi sức khỏe đường ruột suy giảm, việc tiết hormone căng thẳng sẽ gia tăng, kéo theo tâm trạng chùng xuống và sự mệt mỏi nặng nề hơn.
Tình trạng đột ngột tăng đường huyết mạn tính làm tăng stress oxy hóa ở các tế bào cơ thể, thúc đẩy phản ứng viêm và về lâu dài có thể làm tăng nguy cơ kháng insulin, đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch. Điều này tương tự nguyên lý tỳ vị suy nhược khiến cặn bã tích tụ thành thấp làm cản trở tuần hoàn khí huyết.
Vì vậy, hãy nhớ rằng cơn buồn ngủ và sự uể oải ập đến vào buổi chiều không đơn thuần là sự mệt mỏi thông thường, mà có thể là hội chứng mệt mỏi do hoa quả bắt nguồn từ các loại quả ngọt. Điều quan trọng là phải thấu hiểu tín hiệu của cơ thể và ứng phó phù hợp dựa trên các cơ sở khoa học hiện đại.
