Khó ngủ khi xem điện thoại? Mẹo bấm huyệt thoát khỏi chứng mất ngủ kỹ thuật số

Diễn giải trí tuệ của Đông y bảo giám bằng ngôn ngữ khoa học hiện đại, hiện tượng nghiện điện thoại thông minh vào ban đêm dẫn đến mất ngủ không đơn thuần là sự thiếu hụt ý chí, mà có thể xem là kết quả của sự rối loạn phức hợp trong hệ thống sinh lý thần kinh của não bộ chúng ta. Hãy cùng xem xét kỹ các lý do khoa học khiến não bộ phải chịu đựng chứng mất ngủ kỹ thuật số. Thứ nhất là tác động chí mạng của ánh sáng xanh. Ánh sáng xanh phát ra từ màn hình điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính đánh lừa não bộ lầm tưởng rằng đang là ban ngày. Trong võng mạc của mắt có các tế bào đặc biệt gọi là tế bào hạch võng mạc nội tại nhạy sáng ipRGCs, tế bào này phản ứng đặc biệt nhạy cảm với ánh sáng xanh. Khi tiếp xúc với ánh sáng xanh, ipRGCs bị kích hoạt và ức chế mạnh mẽ quá trình sản sinh melatonin, một hormone giấc ngủ được tiết ra từ tuyến tùng của não bộ. Melatonin được tiết ra tự nhiên vào ban đêm để gửi tín hiệu đã đến giờ ngủ cho cơ thể, nhưng ánh sáng xanh đã chặn đứng tín hiệu này, làm phá vỡ chu kỳ thức-ngủ tự nhiên. Tình trạng này tạo ra tác động tương tự như việc nhìn thẳng vào mặt trời giữa đêm khuya. Thứ hai là sự thức tỉnh nhận thức liên tục và hiện tượng nghiện dopamine. Điện thoại thông minh là biển thông tin và là nền tảng của mạng xã hội. Một tiếng chuông thông báo, từng bài đăng mới kích thích hệ thống tưởng thưởng của não bộ và dẫn đến sự tiết ra dopamine. Dopamine là chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến khoái cảm và sự tưởng thưởng, mang lại hiệu ứng tỉnh táo trái ngược hoàn toàn với melatonin có tác dụng kích thích giấc ngủ. Bản thân hành vi khám phá không ngừng tìm kiếm thông tin và kích thích mới khiến não bộ bị hưng phấn và kích hoạt. Đặc biệt, việc nằm trên giường lướt mạng xã hội, so sánh bản thân với cuộc sống của người khác hoặc phản hồi bình luận duy trì não bộ liên tục trong trạng thái hoạt động xã hội. Não bộ rơi vào trạng thái quá tải không có lấy một giây phút nghỉ ngơi, điều này kích thích hệ thần kinh giao cảm làm tăng nhẹ nhịp tim và huyết áp, gây căng cơ, ức chế tín hiệu hãy nghỉ ngơi của thần kinh phó giao cảm. Thứ ba, các yếu tố tâm lý như hiện tượng trì hoãn giấc ngủ để trả thù cũng làm trầm trọng thêm chứng mất ngủ kỹ thuật số của người hiện đại. Những người cảm thấy bản thân không có đủ thời gian riêng do bị công việc hay học tập bủa vây ban ngày thường có xu hướng tìm kiếm sự thỏa mãn cá nhân bằng cách xem điện thoại thông minh vào ban đêm. Điều này mang lại phần thưởng tâm lý rằng cuối cùng cũng đến lúc mình có thể kiểm soát thời gian, nhưng rốt cuộc lại xâm lấn thời gian ngủ và khiến não bộ tỉnh táo hơn, tạo thành vòng luẩn quẩn gia tăng mệt mỏi vào ngày hôm sau. Những yếu tố phức hợp này kết hợp lại khiến não bộ tiếp tục duy trì trạng thái đang hoạt động ngay cả trong đêm, cản trở quá trình dẫn dắt giấc ngủ tự nhiên và cuối cùng dẫn đến việc phải chịu đựng nỗi thống khổ hiện đại mang tên mất ngủ kỹ thuật số. Não bộ của chúng ta đang rất cần thời gian để tạm dừng và phục hồi.