Chào các chị em, nỗi khổ mất ngủ vì những cơn nóng bừng và mồ hôi ghé thăm như vị khách không mời mỗi đêm, tôi rất đồng cảm và chia sẻ cùng bạn. Y học hiện đại xem đây là triệu chứng cốt lõi của hội chứng mãn kinh. Nguyên nhân lớn nhất chính là sự sụt giảm nhanh chóng của estrogen, một hormon sinh dục nữ.
Estrogen điều hòa nhiều chức năng khác nhau của cơ thể, nhưng đặc biệt liên quan sâu sắc đến trung tâm điều hòa thân nhiệt nằm ở vùng dưới đồi của não bộ. Khi nồng độ estrogen mất ổn định, trung tâm điều hòa thân nhiệt này sẽ hoạt động sai lệch, khiến cơ thể phản ứng quá mẫn ngay cả với những thay đổi thân nhiệt rất nhỏ. Trên thực tế, dù thân nhiệt không thay đổi nhiều, não bộ vẫn nhận thức sai rằng cơ thể đang quá nóng và lập tức làm giãn mạch máu da đồng thời kích thích tuyến mồ hôi để hạ nhiệt. Đây chính là cơ chế của hiện tượng đổ mồ hôi đêm, khi cơ thể đột nhiên bốc hỏa và mồ hôi tuôn ra như mưa trong lúc ngủ.
Cảm giác nóng bừng và đổ mồ hôi này làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng giấc ngủ. Người bệnh không chỉ khó đi vào giấc ngủ, mà ngay cả khi đã ngủ được thì cũng rất khó bước vào các giai đoạn giấc ngủ sâu như giấc ngủ sóng chậm hay giấc ngủ REM. Tình trạng thức giấc giữa đêm xảy ra thường xuyên hơn, và dẫu không thức giấc thì chất lượng giấc ngủ kém vẫn khiến bạn thức dậy vào buổi sáng mà không thấy sảng khoái, cảm giác mệt mỏi không tan biến. Thiếu ngủ mạn tính có thể làm tăng nồng độ cortisol, hormon căng thẳng, và tạo nên vòng luẩn quẩn làm phá vỡ cân bằng hormone nhiều hơn.
Khái niệm tâm nhiệt và tâm trí bất an được nhắc đến trong Đông y bảo giám cũng liên kết chặt chẽ với sự mất cân bằng của hệ thần kinh tự chủ theo góc nhìn y học hiện đại. Hệ thần kinh tự chủ là hệ thống điều hòa các chức năng thiết yếu để duy trì sự sống như nhịp tim, hô hấp, tiêu hóa, điều hòa thân nhiệt ngoài ý muốn chủ quan, hoạt động dựa trên sự cân bằng giữa thần kinh giao cảm và thần kinh phó giao cảm. Trong thời kỳ mãn kinh, do thay đổi hormone, thần kinh giao cảm rất dễ bị hưng phấn quá mức. Ngay cả vào ban đêm, cơ thể vẫn duy trì trạng thái căng thẳng, dẫn đến không thể ngủ yên và sinh ra cảm giác bất an, bồn chồn. Tình trạng này cũng có thể biểu hiện thành nhiều triệu chứng thể chất như nhịp tim tăng nhanh, huyết áp tăng, khó tiêu.
Vậy việc bấm huyệt Thần Môn có thể được giải thích dưới góc độ khoa học như thế nào? Theo các nghiên cứu của y học phương Tây, kích thích huyệt vị nhất định có thể thúc đẩy sự tiết các chất dẫn truyền thần kinh như endorphin trong não bộ, đồng thời tác động tích cực đến việc điều hòa các chất gây ngủ và giảm lo âu như serotonin hay GABA. Huyệt Thần Môn thuộc kinh tâm, giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa chức năng của tâm và hoạt động tinh thần. Tác động vào huyệt này có thể kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm giúp ổn định nhịp tim, hạ huyết áp, mang lại trạng thái thư giãn toàn diện và hỗ trợ giấc ngủ ngon. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng cho thấy phương pháp này có thể góp phần làm giảm phản ứng quá mẫn của trung tâm điều hòa thân nhiệt và làm dịu sự hưng phấn quá mức của hệ thần kinh do mất cân bằng nội tiết tố gây ra.
Như vậy, trí tuệ của Đông y bảo giám vẫn đang được khoa học hiện đại chứng minh giá trị. Không chỉ dừng lại ở việc làm mát cơ thể, đây còn là phương thức tinh tế giúp khôi phục sự cân bằng cho hệ thống điều hòa thân nhiệt và hệ thần kinh tự chủ đang xáo trộn. Trong những đêm trằn trọc, thay vì chỉ trở mình trên chiếc gối lạnh, bạn hãy thử bấm huyệt Thần Môn để tìm lại sự bình yên cho cơ thể và tâm trí.
