Tê bì tay chân mỗi đêm gây mất ngủ là nỗi phiền toái rất quen thuộc với nhiều người hiện nay. Y học hiện đại nhìn nhận triệu chứng này không chỉ là rối loạn tuần hoàn máu đơn thuần mà là vấn đề phối hợp giữa hệ thần kinh và hệ mạch máu. Thường gặp nhất là nguy cơ mắc 'bệnh thần kinh ngoại biên', tình trạng các dây thần kinh ngoại biên ở đầu chi bị tổn thương hoặc suy giảm chức năng dẫn đến dị cảm. Bệnh bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như bệnh đái tháo đường, bệnh tuyến giáp, thiếu vitamin, bệnh tự miễn. Đặc biệt khi tuần hoàn máu kém, tế bào thần kinh không nhận đủ oxy và dưỡng chất, khiến tổn thương thần kinh tiến triển nhanh hơn. Điều này giống như đường cao tốc bị tắc thì xe cộ dù tốt đến đâu cũng khó vận hành bình thường. Bên cạnh đó, khái niệm 'hàn' trong Đông y bảo giám cũng tương đồng với hiện tượng 'rối loạn vi tuần hoàn' của y học hiện đại. Khi dòng máu chảy qua các mao mạch nhỏ nhất trong cơ thể không trơn tru, oxy và dưỡng chất cần thiết sẽ không thể đến tận ngọn chi. Trong môi trường lạnh hoặc khi căng thẳng, thần kinh giao cảm bị kích thích làm mạch máu co lại khiến lưu lượng máu sụt giảm, làm triệu chứng tay chân lạnh và tê càng thêm rõ rệt. Tình trạng rối loạn vi tuần hoàn này thường thấy ở người bệnh đái tháo đường hoặc tăng huyết áp, dễ dẫn đến vòng luẩn quẩn giữa tổn thương thần kinh và mất ngủ. Thậm chí, những biểu hiện khó chịu ở chân khiến người bệnh luôn muốn cử động mà không rõ nguyên nhân như 'hội chứng chân không yên' cũng là lý do gây mất ngủ. Cảm giác bứt rứt, buồn bực như có kiến bò ở chân xuất hiện lúc nằm ngủ gây cản trở giấc ngủ. Các triệu chứng này có liên quan mật thiết với sự mất cân bằng dopamine hoặc thiếu sắt trong hệ thần kinh. Không chỉ gây khó ngủ, thiếu ngủ còn làm tăng phản ứng viêm toàn thân, làm suy yếu miễn dịch, dẫn đến mệt mỏi mạn tính cùng suy giảm nhận thức, làm giảm chất lượng cuộc sống. Giấc ngủ gián đoạn vì tê bì tay chân làm giảm độ sâu và chất lượng giấc ngủ, từ đó dẫn đến mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ và tiếp tục làm trầm trọng thêm các vấn đề tuần hoàn máu. Hệ thần kinh tự chủ giữ cân bằng nội môi phản ứng rất nhạy với căng thẳng và thiếu ngủ, làm giảm khả năng điều tiết co giãn mạch máu, khiến triệu chứng tê bì nặng hơn. Nhìn chung, quan niệm 'khí huyết không thông' của Đông y bảo giám và 'bệnh thần kinh ngoại biên kèm rối loạn vi tuần hoàn' của y học hiện đại đều gặp nhau ở điểm chung: đó là tín hiệu cảnh báo khi cơ thể mất cân bằng. Tê bì tay chân về đêm không phải là thứ chỉ cần cắn răng chịu đựng hay bỏ qua, mà là lời cảnh báo cần được quan tâm và chủ động cải thiện. Dưới đây là những cách đơn giản nhưng hiệu quả giúp bạn làm dịu cảm giác khó chịu này.
