Cảm xúc thất thường như tàu lượn siêu tốc? Tìm lại bình yên nhờ bấm huyệt Thần Môn

Y học hiện đại nhìn nhận quan niệm ‘tâm chủ thần minh’ (tâm cai quản tinh thần) của Đông y bảo giám qua sự tương tác giữa não bộ và hệ thần kinh. Cảm xúc trồi sụt và bất an liên quan chặt chẽ đến các chất dẫn truyền thần kinh cùng sự mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ. Khi sự phối hợp giữa serotonin mang lại cảm giác hạnh phúc, dopamine gắn với tưởng thưởng, và GABA giúp an thần bị rối loạn, khả năng điều hòa cảm xúc sẽ suy giảm. Căng thẳng mạn tính kích hoạt trục dưới đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận (trục HPA), thúc đẩy tiết hormone cortisol, gây quá kích hoạt hạch hạnh nhân phụ trách phản ứng cảm xúc và làm suy giảm chức năng điều hòa của vỏ não trước trán. Tình trạng này đặt cơ thể vào báo động liên tục, khiến ta dễ cáu gắt hoặc rơi vào cảm giác trầm cảm trước kích thích nhỏ. Vậy nguyên lý khoa học đằng sau việc bấm huyệt Thần Môn mang lại hiệu quả trong trường hợp này là gì? Dưới góc nhìn y học cổ truyền Hàn Quốc, kích thích huyệt vị tác động trực tiếp đến não bộ qua hệ thần kinh. Huyệt Thần Môn ở vùng cổ tay, khi kích thích sẽ kích hoạt nhiều đường dẫn truyền thần kinh, trong đó có dây thần kinh phế vị. Dây thần kinh phế vị điều hòa hệ thần kinh phó giao cảm, ổn định nhịp tim và hỗ trợ tiêu hóa để cơ thể nghỉ ngơi. Nhờ đó, hệ thần kinh giao cảm căng thẳng được xoa dịu, hệ thần kinh phó giao cảm được kích hoạt nhằm tái lập cân bằng thân tâm. Ngoài ra, kích thích vật lý như châm cứu hay bấm huyệt còn thúc đẩy não tiết endorphin, hoạt động như thuốc giảm đau tự nhiên và hormone mang lại cảm giác dễ chịu, giúp giảm đau lẫn giải tỏa căng thẳng. Nghiên cứu gần đây cho thấy kích thích huyệt vị chuyên biệt làm thay đổi hoạt độ vùng não điều hòa cảm xúc trên hình ảnh chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI). Bấm huyệt Thần Môn gửi tín hiệu tích cực đến hệ thần kinh và hệ nội tiết, làm dịu sóng gió cảm xúc để tìm lại sự bình yên.